Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

Iερός Ναός Αγίου Διονυσίου

Χρόνος ίδρυσης

Η εκκλησία του Χωματερού χτίστηκε από τους Αρκάδες ποιμένες, που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στον ερημωμένο αυτό  οικισμό από τα μέσα του 19ου αιώνα (1850). Ο οικισμός αυτός υπήρχε με την ονομασία Χωματερό από το 1700, όπως μαθαίνουμε από τη απογραφή Grimani.
΄Oταν λοιπόν συγκροτήθηκε ο νέος οικισμός-απογραφή 1890- κάτοικοι 134- αρχικά δεν είχε εκκλησία. ΄Ολες οι θρησκευτικές ανάγκες των κατοίκων εξυπηρετούνταν από ένα κοντινό χωριό τις Πετριάδες.
Για το πότε ακριβώς θεμελιώθηκε ο ναός αυτός δεν υπάρχει κάποια γραπτή ή επιγραφική πηγή που να μας το γνωρίζει. Όμως έχουμε από την προφορική παράδοση κάποιες πληροφορίες.
Οι έποικοι αυτοί από την Αλωνίσταινα του Δήμου Φαλάνθου της Αρκαδίας οι περισσότεροι, όταν συγκρότησαν το χωριό τους ήθελαν να χτίσουν και τη δική τους εκκλησία. Ενδεικτικά στοιχεία μας οδηγούν γύρω στα 1880 περίπου.

Η ονομασία του ναού

  Όπως συμβαίνει πάντα   ΄΄οι ξεριζωμένοι ΄΄ της  Αλωνίσταινας εκτός από τις μνήμες του τόπου τους, είχαν φέρει μαζί τους και τα εικονοστάσιά τους.
Η πλέον προσφιλής εικόνα όλων ήταν της Αγίας Παρασκευής γιατί ήταν αυτή ο πολιούχος τους στο χωριό που άφησαν.
Τότε δήμαρχος του Δήμου Κολoνίδων  (Κορώνης ) ήταν ο Διονύσιος Ράλλης 1880.
Όπως παραδίδεται από τους χωρικούς ο Διονύσιος Ράλλης ΄΄έβγαλε ΄΄ χρήματα για να χτιστεί ο ναός τους. Δεν είναι γνωστό αν ο ίδιος ζήτησε να ονομαστεί  ο ναός ΄΄Άγιος Διονύσιος΄΄ λόγω του ονόματός του ή αν οι κάτοικοι από ευγνωμοσύνη έδωσαν στο ναό το όνομά του για να τον ευχαριστήσουν.
Η αρχική   όμως επιθυμία τους ήταν να ονομαστεί  η εκκλησία τους Αγία Παρασκευή.
Δεμένοι με την Αγία του τόπου τους εζήτησαν και έχει τοποθετηθεί η εικόνα της στο τέμπλο του ναού σε μεγάλο μέγεθος στο άκρον δεξιά. Κάθε χρόνο λοιπόν από τα πρώτα χρόνια ο κάθε ιερέας την ημέρα της μνήμης της Αγίας-26 Ιουλίου –λειτουργεί στο Χωματερό. Στα παλαιότερα χρόνια όπως λένε, τη μέρα αυτή, πήγαιναν στην εκκλησία μόνο οι κάτοικοι του χωριού αλλά και προσκυνητές από τους γύρω οικισμούς (Πανιάρες , Μυστράκι).
Μάλιστα πολλές γυναίκες έκαναν αρτοκλασία τη μέρα αυτή και όταν τελείωνε η λειτουργία όλοι έπαιρναν λάδι από το καντήλι της για να σταυρώσουν τα μάτια τους. Αυτό βέβαια εξακολουθεί να γίνεται και σήμερα αλλά επειδή η απόσταση του χρόνου από τότε είναι μακρινή οι μνήμες είναι πιο χαλαρές και ο πληθυσμός έχει μειωθεί κατά πολύ δεν υπάρχει σύγκριση του τότε με το  τώρα.

 Η αρχιτεκτονική και ο διάκοσμος του ναού

  Ο ναός έχει χτιστεί στην είσοδο της ανατολικής πλευράς του χωριού.
Αρχιτεκτονικά, λόγω και των οικονομικών συνθηκών εκείνης της εποχής δεν παρουσιάζει κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Είναι ένα απλό μονόχωρο οικοδόμημα σε διαστάσεις που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες του πληθυσμού των κατοίκων. Πρέπει να έχει χτιστεί με πέτρα, αλλά είναι σουβαντισμένος. Το καμπαναριό του όμως είναι πέτρινο από γερή πέτρα σε κωνοειδές σχήμα. Εσωτερικά αποτελείται από τον κυρίως ναό και τον γυναικωνίτη.
 Το τέμπλο του , που είναι ξύλινο, οι εικόνες του δωδεκάορτου είναι έργα του Αγιογράφου Αναστασίου Καμπύση από τα Βουνάρια.Ο κρυστάλλινος πολυέλαιος στο κέντρο του ναού είναι από την αρχή που πρωτοχτίστηκε.
 Είναι δωρεά ενός μετανάστη από το χωριό που πήγε στην Αμερική στα χρόνια της μετανάστευσης(τέλος 19ου αρχές 20ου ). Τότε ο Χρήστος Κωστάκης-Τερτίπης ο οποίος πέθανε εκεί άφησε με την διαθήκη του και χρήματα για τον διάκοσμο της εκκλησίας. Οι παλιοί λένε ότι όταν πρωτοέφεραν από τη Θεσσαλονίκη τον πολυέλαιο αυτό ήταν τόσο πλούσιος και εντυπωσιακός που είχε συζητηθεί στην περιοχή. Όμως με τους σεισμούς του 1947 τον κατέβασαν για να επισκευαστεί η εκκλησία και λεηλάτησαν πολλά από τα στολίδια του.
Γενικά ο διάκοσμος του ναού μέχρι σήμερα είναι απλός λιτός και έχουν γίνει ανανεώσεις σε ότι φθαρμένο από το χρόνο υπήρχε. Ο ναός έχει μια μικρή πλατεία που από παλιά μέχρι σήμερα είναι χώρος συγκέντρωσης των χωριανών. Σήμερα το δάπεδό της είναι πέτρινο και στην νότια πλευρά της έχει χτιστεί μια πέτρινη βρύση. Μερικά δέντρα της προσφέρουν τη σκιά τους. Δίπλα από το προαύλιο της εκκλησίας βρίσκεται το νεκροταφείο.

Το πανηγύρι του χωριού και οι εκδηλώσεις  του

Το πανηγύρι για κάθε χωριό είναι ένα ξεχωριστό γεγονός που όλοι περιμένουν.
Είναι πάντα δεμένο με τον Άγιο του τόπου και σε παλαιότερες εποχές ήταν αφετηρία για να προσδιορίζουν οι χωρικοί σπουδαία γεγονότα της ζωής τους για το πριν ή το μετά. Στο Χωματερό το πανηγύρι γίνεται στις 24 Αυγούστου , ημέρα της αποκομιδής των λειψάνων του Αγίου Διονυσίου.Ο εορτασμός είναι διήμερος. Τα παλαιότερα χρόνια πριν από τη μετανάστευση και την αστυφιλία, που υπήρχε πολύς κόσμος παντού το πανηγύρι αυτό ήταν ξακουστό.
Μετά τον εσπερινό την παραμονή σε όλα τα καφενεία του χωριού έφερναν μουσικούς και τραγουδιστές και το γλέντι κρατούσε μέχρι το πρωί.
Το πρωί γινόταν η θεία λειτουργία όπου χοροστατούσε πάντα ο δεσπότης Μεσσηνίας. Η συρροή του κόσμου ήταν μεγάλη. Μετά τον εκκλησιασμό στην πλατεία υπήρχε η πανηγηριώτικη ατμόσφαιρα, παιχνίδια για τα παιδιά και πολλά τραπέζια με παστέλια. Το βράδυ συνεχιζόταν για δεύτερη βραδιά το γλέντι.
Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Γίνεται βέβαια πανηγύρι αλλά απέχει  πολύ από την αίγλη του παρελθόντος.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος έχει αναλάβει την διοργάνωση της διασκέδασης.
Το πρώτο βράδυ (παραμονή) γίνεται γλέντι με όργανα και χορό.
Τη δεύτερη βραδιά , ημέρα της εορτής του Κοσμά του Αιτωλού ο σύλλογος καθιέρωσε και κάνει μια πνευματική -πολιτιστική εκδήλωση.

 

Ιερείς της ενορίας

  Πρώτος εφημέριος της ενορίας της εκκλησίας του Αγίου Διονυσίου ήταν ο Αθανάσιος Μπαγατέλας από το Χωματερό. Όταν συνενώθηκαν οι ενορίες της κοινότητας ιερέας  ήταν ο Χρήστος Μποσινάκης από τη Φαλάνθη. Τον διαδέχτηκε ο  πατέρας Θεόδωρος Μπαγατέλας από το Χωματερό που είναι ιερέας μέχρι σήμερα.

από τη Γιώτα Κατσίβα-Μαρκάκη
Ταμία του Πολιτιστικού Συλλόγου Χωματερού
΄΄Αγιοι Θεόδωροι΄΄

 

 

 

web design Gentilinis Dionisis